اسکولوز ایدیو پاتیک

 

اسکولیوز ایدیوپاتیک

در این مقاله به سوالات زیر پاسخ داده می شود :

-
اسکولیوز چیست ؟ 

-
علت اسکولیوز چیست؟

- اسکولیوز در چه سنینی تشخیص داده میشود؟

- آیا میتوانیم پیش بینی کنیم که چه اسکولیوزی پیشرفت میکند؟

- علایم اسکولیوز چیست؟

- فردی که شانه های غیر قرینه دارد آیا میتواند اسکولیوز داشته باشد؟

- چه رادیوگرافی هایی برای بیماران اسکولیوز انجام میشود؟

- رشد دختران و پسران چه موقع است ؟

- اسکولیوز در چه زمان پیشرفت میکند ؟

- چگونه می توانیم بفهمیم که رشد یک فرد کامل شده است؟

- چه موقع اسکولیوز را جراحی و چه موقع عمل می کنیم ؟

- بریس چگونه در درمان اسکولیوز اثر می کند ؟

- عمل جراحی آیا از شکم انجام میشود یا از پشت؟

- عمل جراحی چگونه اثر می کند؟

- پس از عمل جراحی چه موقع بیمار می تواند ورزش کند و به کارهای عادی خود برگردد؟


در این بیماری اگر به بیمار از روبه‌رو یا از پشت سر نگاه کنیم ستون فقرات او به جای اینکه مستقیم باشد به شکل حرف C یا S انگلیسی است (.شکل 1 )

 

 

 

شکل 1 نمای ستون فقرات در اسکولیوز

چون در این بیماری استخوان ستون مهره‌ها علاوه بر کج شدن ، می‌چرخد بنابراین کمر، لگن و شانه‌های بیمارنیز غیر قرینه می‌شود . به عبارت دیگر لگن یا شانه‌ی یک‌طرف بالاتر از طرف مقابل است . در 80 درصد بیماران علت خاصی برای این بیماری نمی‌توان یافت به همین جهت به آن ایدیوپاتیک نامیده می‌شود یعنی بیماری ‌که علتش مشخص نیست . در 20 درصد موارد علت اسکولیوز شناخته شده است که شامل اسکولیوز مادرزادی ،اسکولیوز به علت اختلالات عصبی می‌باشد . اسکولیوز معمولا در اثر حمل اجسام سنگین فعالیت‌های ورزشی وضعیت بد خوابیدن و ایستادن اختلاف طول اندام‌ها در حد چند سانتی‌متر به وجود نمی‌آید .
بر حسب سن بیمار درمان بیماری ونیز پیشرفت آن متفاوت است . هر چه سن تشخیص پایین تر باشد احتمال داشتن مسایل ساختمانی بیشتر است و درمان هم تا حدودی مشکل تر است . عمل کردن یک کودک در حال رشد مشکلتر از فرد بالغ است زیرا پس از مدتی میله هایی که برای کودک گذاشته میشود کوتاه میشودو باید کودک عمل مجدد شود تا میله ها بلند ترشوند . بعلاوه برای عمل کودکان پیچ های مخصوصی باید گذاشت ، گذاشتن پیچ در مهره های آنها مشکل تر است زیرا مهره ها کاملا استخوانی نشده اند.
از نظر پزشکی انسان در طی مرحله رشد خود به چندین نام نامید ه می‌شود . از زمانی که به دنیا می‌آید تا یک ماهگی نوزاد و از یک ماهگی تا دو یا سه سالگی شیرخوار و از سه سالگی تا 10 سالگی نوجوان ،از 10 سالگی تا بلوغ جوان ،از بلوغ بالغ نامیده می‌شود .

اسکولیوز برحسب سنی که تشخیص داده می‌شود یا به پزشک مراجعه می‌کند به چهار دسته تقسیم می‌شود :
اگر اسکولیوز در یک فرد زیر 3 سال شروع شود نوع شیرخوارگی نامیده می‌شود .
اگر اسکولیوز بین سه تا 10 سالگی شروع شود نوع نوجوانان نامیده میشود
اگر اسکولیوز از 10 تا 18 سالگی شروع شود نوع در حال بلوغ نامیده می‌شود
اگر بعد از سن 18 سالگی شروع نوع بالغین نامیده می‌شود
شایع‌ترین نوع اسکولیوز ایدیوپاتیک نوع اسکولیوز در حال بلوغ (یعنی پس از 10 سالگی) است. این بیماران معمولاً سالم هستند و علتی برای بیماری اسکولیوز آنها مشخص نیست . در حدود یک سوم این بیماران سابقه خانوادگی اسکولیوز وجود دارد . بنابراین مهم ترین علت این بیماری را مسائل ژنتیکی می دانند . امروزه علاوه بر بررسی‌هایی کلینیکی و رادیو گرافیک جهت احتمال پیشرفت اسکولیوز از تست‌های ژنتیکی به نام ScolioScore استفاده می‌کنند . زیرا اگر ما بتوانیم اسکولیوزی که قرار است پیشرفت کند را زودتر درمان کنیم نتیجه بهتری می‌گیریم .

علائم

اغلب بیماران مبتلا به اسکولیوز جوانان، یا در حال بلوغ علامت ندارند اما در موارد شدید گاهی علایم عصبی، فشار به ارگان‌های حیاتی مانند قلب وریه ،تنگی نفس دراین‌بیماران دیده می‌شود . عده ای از این بیماران ممکن است در د در ناحيه پشت داشته باشند که با فعالیت تشدید می‌شود . این درد معمولاً به علت عدم آمادگی بدنی و ضعف عضلات شکم می‌باشد .

معاینة فیزیکی

چنين علایم فيزيکي در یک فرد مبتلا به اسکولیوز دیده می‌شود. یکی از شایع‌ترین علائم غیر قرینه بودن شانه‌ها می‌باشد یعنی یک شانه بالاتر از شانه دیگر قرار می‌گیرد . وقتی که فرد فقط یک منحنی در کمر و یا ناحیه پشت داشته باشد .اغلب در هنگامی که ایستاده است ملاحظه می‌کنیم که ستون فقرات او خود به طرف چپ یا راست انحراف است که با خم شدن به جلو تشدید میشود . مهمترین راه تشخیص اسکولیوز این است که در پشت فرد بایستیم و اوخم شود . در این حالت اگر ستون فقرات را از پشت نگاه کنیم غیر قرینه به نظر میرسد بطوریکه یک طرف برجسته تر دیده میشود. (شکل 2و3)

 

 

(شکل 2) معاينه فرد مبتلا به اسکولیوز

 

 

 

 

شکل 3 قوس اسکولیوز با خم شدن به جلو افزایش مي‌يابد .

اما اگر قوس ثانویه جبرانی دیده باشند داشته باشد ، در هنگام ایستاده وقتی از جلو و پشت به بیمار نگاه می کنیم کجی در ستون فقرات او کمتر دیده می‌شد. نکته دیگر این است که لگن یک‌ طرف بالاتر از طرف دیگر قرار می‌گیرد به طوری که به نظر می‌رسد یک اندام تحتانی(پا) بیمار بلند تر از طرف‌های دیگر می‌باشد در حالی که این‌طور نیست و علت کوتاهی و بلندی اندامهای تحتانی غیر قرینه بودن لگن بیمار است

مهم‌ترین علامتی که در این بیماران وجود دارد برجسته بودن قفسه سینه در یک سمت است که ثانوی به چرخش ستون مهره‌ها می‌باشد .(شکل 4)

شکل 4 برجستگی قفسه سینه در اسکولیوز

 

 

معاینه بیمار

معاینه اولیه شامل شرح حال معاینات عصبی ،معاینة فیزیکی و رادیوگرافی ستون فقرات است. معاینات عصبی مخصوصاً برای پی بردن ضایعات داخل کانال نخاعی و یا بیماری‌های اولیه عصبی که باعث اسکولیوز می‌شوند ضروری است. براي معاینه اسکولیوز بیمار را از جهت وجود لکه‌هاي پوستي قهوه‌اي رنگ که نشانه نوروفیبروماتوز است معاینه می کنيم .پاهای بيمار را از نظر صاف بودن یا افزايش قوس کف پا معاینه مي‌کنيم . در طول معاينه عضلات را از نظر سفتی یا اسپاستیک بودن و نیز وجود رفلکسهای شکمی بررسي مي‌کنيم . همانطور که ذکر شد از بیمار مي‌خواهيم که در حالیکه پاهای خود را جفت کرده است به جلو خم شود در این حال قوس اسکولیوز بیمار مشخص میشود.
 

 

 

تشخیص اسکولیوز

برای تشخیص اسکولیوز از بیماران رادیوگرافی کل ستون مهره‌ها از روبرو و از کنار که اصطلاحا رخ و نیمرخ نامیده مي‌شود انجام می‌شود. پس از آماده شدن رادیوگرافی ها جراح زاویه‌های قوس های غیر عادی ستون مهره‌ها را اندازه‌گیری می‌کند . وقتی از روبه‌رو و پشت به بیمار نگاه می‌کنیم ستون مهره‌ها کاملاً مستقیم می‌باشد یعنی زاویه آن صفر درجه است . تا 10 درجه غیر قرینگی ستون فقرات اسکولیوز نیست. قوس های بیش از 10 درجه اسکولیوز نامیده می‌شود . انحنای بیشتر از 10 درجه در سه درصد افراد دیده می‌شود ولی در حدود 10 درصد این افراد نیاز به درمان جراحی دارند
شکل 5 طرز اندازه‌گيري قوس ها را نشان مي‌دهد .بيشترين مهره کج شده در بالا و پایین قوس را مشخص میکنیم .یک خط از بالای مهره بالایی و یک خط از پایین مهره پایینی میکشیم و سپس یک خط عمود به هر کدام از این دو خط مي‌کشيم و زاویه بین خطوط عمود را اندازه گیری میکنیم به این زاویه ،زاويه کاب (cobb) نيز گفته مي‌شود .

شکل 5 طرز اندازه‌گيري قوس اسکولیوز

 

عواملی که باعث پیشرفت این بیماری می‌شود عبارتست از : هرچه انحنای بیمار شدیدتر باشد احتمال پیشرفت آن بیشتر است ، ، انحنای دوگانه احتمال پیشرفت بیشتری دارد تا انحنای یگانه ،اگر فرد در ناحیه سینه ای اسکولیوز داشته‌ باشد احتمال پیشرفت آن بیشتر است تا همین فرد در ناحیه کمری اسکولیوز داشته باشد ، علامت ریسر0 اگر باشد احتمال پیشرفت آن بیشتر است تا علامت ریسر 1، در دختران احتمال پیشرفت اسکولیوز بیش از پسران است، اسکولیوز اگر قبل از قاعدگی شروع شود احتمال پیشرفت آن بیشتر از اسکولیوز هایی است که پس از قاعدگی شروع می‌شوند .
 

 چون در این بیماری استخوان ستون مهره‌ها
ارزیابی رادیولوژیک

همانطور که ذکر شد در رادیوگرافی این بیماران باید کل ستون مهره ها از گردن تا لگن بیمار در یک کلیشه ملاحظه شود . اسکو لیوز علاوه بر کج شدن ستون مهره‌ها همراه با چرخش مهره‌ها می‌باشد . اگر به رادیوگرافی ستون مهرهای انسان از روبرو نگاه کنید هر مهره به شکل یک آدمک دیده می‌شود که دارای یک بینی و دو چشم می‌باشد . بینی این آدمک زائده شوکی و و چشم‌های آن پدیکول های(یا پدیکل ) مهره می‌باشد ( پدیکول جایی است که زواید عرضی مهره و لا مینا یا زوائد پشتی مهره به آن می‌چسبند . (شکل 6 ) در اسکولیوز به دلیل چرخش مهره در نمای رادیوگرافی که از پشت سر به بيمار نگاه مي‌کنيم پدیکولها دیگر به طور قرینه قرار نگرفته اند . بلکه یکی از آن‌ها به خط وسط نزدیک و یکی از آن‌ها دیده نمی‌شود .( شکل 7)


(شکل 6 نمای ستون مهره‌ها در روبرو شبیه صورت انسان است

شکل 7 درجه چرخش مهره ها در رادیو گرافی رو برو جهت تایین میزان چرخش مهره ها 

 

در رادیوگرافی که از پهلو به بیمار نگاه می‌کند می‌توانیم قوس ناحیه پشتی یا گودی کمر را مشخص کنیم

پس از تشخیص اسکولیوز و اندازه‌گیری درجه‌های آن درصورتی‌که بخواهیم بیمار عمل کنیم نکته مهم تعیین درجه انعطاف‌پذیری قوس ها می‌باشد . برای منظور بیمار در روی تخت رادیوگرافی دراز می‌کشد به طرف راست و سپس چپ خم می‌شود و از او رادیوگرافی گرفته میشود . قطعا هر چه ستون فقرات فردانعطاف پذیرتر باشد درمان جراحی یاحتی غیر جراحی آن آسانتر است.(شکل 8)

شکل 8 طرز تشخیص انعطاف‌پذيري قوس های ستون فقرات

اسکولیوز ایدیوپاتیک بر حسب محل قوس به چندین دسته تقسیم مي‌شود . جراح بر حسب انواع اسکولیوز برای بیمار نوع عمل و تعداد مهره هایی که بايد پیچ شود را مشخص میکند. شکل 9 انواع قوس های اسکولیوز را نشان می دهد.

شکل 9 انواع قوس های اسکولیوز 

رادیوگرافی دیگر این است که یک بالش در رأس قوس گذاشته می‌شود و بیمار روی آن می‌خواند تا ببینیم که آیا قوس بیمار کمتر می‌شود یا خیر .را دیو گرافی بعدی هنگامی انجام می‌شود که دست‌ها و پاهای بیمار کشیده می‌شودتا ببینیم که آیا قوس بیماراصلاح می‌شود یا خیر
انجام ام آر آی برای بیماری که اسکولیوز بدون علایم عصبی و درد دارد نیاز نیست ولی اگر بیمار درد یا علایم عصبی داشته باشد ،ام آر آی برای بیمار درخواست می‌شود .

درمان اسکولیوز در حال بلوغ و جوانان 
درمان اسکولیوز در حال بلوغ و جوانان به سه دسته تقسیم می‌شود . عده ای را فقط پیگیری می‌کنیم برای عده ای کمربند داده می‌شود و عده ای را جراحی می‌کنیم.
تعیین نوع درمان براساس خطر پیشرفت اسکولیوز می‌باشد . به‌طور کلی اسکولیوز جوانان در حوالی بلوغ خطر افزایش قوس و پیشرفت را دارد . پس از بالغ شدن ستون مهره‌ها خطر افزایش قوس معمولاً وجود ندارد مگر در اسکولیوزهای بیش از 60 درجه که گاهی حتی پس از دوران بلوغ ستون مهره ها پیشرفت میکنند .
همان‌طور که ذکر شد بیشترین خطر پیشرفت اسکولیوز در دوران بلوغ است . به‌طورکلی دختران تا سن 14 سالگی یا دو سال پس از اولین قاعدگی بیشترین رشد را می‌کنند. به‌عبارت‌دیگر دختران قبل از اولین قاعدگی رشد سریع دارند و پس از قاعدگی رشد آن‌ها آهسته می‌شود . در حالی که پسران سرعت رشد کمتری دارند و تا سن 18 سالگی رشد می‌کنند .

در انسان استخوان‌ها ابتدا از غضروف تشکیل شدند و با افزایش سن مراکز استخوان سازی در داخل غضروف ها بوجود می‌آید و این مراکز به تدریج رشد می‌کنند و به هم می‌پیوندند و تا دورانی که فرد به بلوغ می‌رسد استخوان کامل تشکیل می‌شود . برای ارزیابی میزان بالغ شدن فرد از رادیوگرافی لگن یا مچ دست استفاده می‌کنیم . به‌عبارت‌دیگر سن استخوانی فرد را با کمک رادیولوژی می‌توانیم مشخص کنیم . در ارزیابی اسکولیوز علاوه بر رادیو گرافی ستون فقرات رادیوگرافی لگن نیز گرفته می‌شود که بر حسب میزان استخوان سازی و بلوغ اسکلتی به پنج مرحله تقسیم می‌شود استخوان سازی و بلوغ اسکلتی در لگن از جلو به عقب گسترش می‌یابد . عبارت ديگر وقتی که بچه به سمت بلوغ برود از خارج به داخل استخوان سازی بیشتر می‌شود . این علامت را علامت ریسر می‌گویند . (شکل 10 ) برای تعیین میزان رشد ستون فقرات از رادیوگرافی لگن استفاده می‌کنیم که وقتی که بچه به سمت بلوغ برود از خارج به داخل استخوان سازی بیشتر می‌شود .

شکل 10 علامت ریسر در رادیو گرافی لگن بر حسب میزان استخوان سازی به درجه 1 تا 5 تقسیم مي‌شود 

پی گیری بیمار مبتلا به اسکولیوز
اگر فرد بالغ باشد و درجه انحنای او کمتر از 20 درجه باشد نیازی به رادیوگرافی مجدد نیست اما در بچه ها هر شش تا 12 ماه و در جوانان که در مرحله بلوغ هستند هر چهار ماه معاینه و رادیوگرافی لازم است . هر انحنایی که در طی شش ماه پیش از پنج درجه پیشرفت کند در درمان با بریس توصیه می‌شود
در بیماران در حال رشد که قوس آن‌ها کمتر از 25 درجه است می توانیم پی گیری کنیم . در بیماران اگر قوس بین 25 تا 40 درجه باشد از کمربند استفاده می‌کنیم و اگر قوس بیش از 40 – 45 درجه باشد جراحی میکنیم . هدف استفاده از کمربند این است که جلوی بزرگ‌تر شدن قوس را بگیریم . و تئوری که برای استفاده از کمربند وجود دارد اینست که صفحات رشد استخوانی در مهره‌ها در این افراد یکسان رشد کنند . در افرادی که بریس می‌پوشند تا زمانی که قوس آنها زیر 45 درجه است نیاز به جراحی نیست . یعنی اگر کسی بریس بپوشد و قوس او کمی رشد کند ولی زیر 45 درجه باشد هنوز نیاز به جراحی ندارد . تمام بریسها باید زیر لباس پوشیده شود و توسط افراد دیگر دیده نشود . بریس وقتی مؤثر است که پیش از 20 ساعت در شبانه روز بسته شود یعنی عملاً در تمام شبانه روز باید بسته شود
هنگام ورزش و حمام کردن بریس برداشته می‌شود . وقتی برای بیمار بریس داده شد رادیوگرافیهای بعدی با بریس انجام می‌شود تا ببینیم که بریس در اصلاح قوس مؤثرست یا خیر . معمولاً یک رادیوگرافی با بریس رادیوگرافی بعدی بدون آن انجام می‌شود .
بیمارانی که رشد آن‌ها کامل شده است قوس آنها کمتر از 45 درجه است را پیگیری می‌کنیم و مانند افراد در حال رشد قوس بیش از 45 درجه را عمل می کنیم .

در مان جراحی 
درمان جراحی در بیمارانی انجام می‌شود که در حال رشد هستند و قوس آنها بیش از 45 درجه است . در بیمارانی که رشد آن‌ها متوقف شده اما قوس همچنان بیش از 45 درجه است و یا در حال پیشرفت است جراحی توصیه می‌شود . (شکل 11) هدف از جراحی دو چیز است : یکی جلوگیری از پیشرفت بیماری و دوم اصلاح آن به بهترین وجه ممکن .در عمل جراحی، ستون مهره‌ها توسط پیچ‌های به دو میله مستقیم بسته می‌شود .

شکل 11 دو بیمار یکی با قوس های 85 درجه و بیمار ديگر با قوس 70 درجه نياز به جراحی دارند.

شکل 11 قوس 78 درجه پس از جراحی به قوس 15 درجه تبدیل شده است

این پیچ ها و میله ها کمک می‌کنند که اولاً ستون مهره‌ها اصلاح بشود ثانیاً ستون مهره‌ها را در وضعیت صحیح نگهداری می‌کنند تا پیوند استخوانی بگیرد و استخوان‌ها به همدیگر متصل شوند . جراحی از طریق پشت ستون مهره‌ها انجام می‌گیرد و یا در مواردی جراحی مجبورست که از جلوی ستون مهره‌ها یعنی از قفسه سینه نیز مهره‌ها را آزاد نماید و گاهی بعضی از بیماران هم نیاز به عمل از طریق جلو و سپس از طریق پشت دارند. عمل از طریق جلو در موارد پیچیده لازم است . در بیمارانی که تنها یک قوس در ناحیه پشتی یا کمر دارند . شکل 12 نمای حین عمل اسکولیوز را نشان می دهد .

شکل 12 

عده ای از جراحان تنها از راه جلو عمل می‌کنند و با همان یک عمل ستون مهر ه ها را اصلاح می‌کنند . مدت زمان اقامت در بیمارستان پس از عمل جراحی سه تا شش روز است . بیمار پس از یک ماه می‌تواند به مدرسه برگردد و فعالیت‌های روزانه خود را از سر بگیرد . فعالیت‌های ورزشی کامل معمولاً از سه تا شش ماه پس از جراحی آزاد است. اغلب بیماران پس از دو هفته نیاز به داروی ضد درد ندارند . در 2 درصد موارد خطر صدمه عصبی پس از جراحی وجود دارد.

انواع بریسها
بریسهایی که برای اسکولیوز مصرف می‌شوند دو دسته اند . بریسهای چهار قسمتی که گردن پشتی کمر و لگن را می‌گیرد که به آنها سرویکال –توراسیک-لومبار-ساکرال(CTLSO) گفته مي‌شود . وبریسهای سه قسمتی که پشتی کمر و لگن را می‌گیرد به عبارت ديگر این بریس ها گردن را نمی گیرند. که به آنها توراسیک-لومبار-ساکرال(TLSO) گفته میشود . برای اسکولیوز ایدیوپاتیک بریس های مختلفی مصرف میشود مثل بریس میل واکی و بوستون ( شکل13)

 



 

در رادیوگرافی که از پهلو به بیمار نگاه می‌کند می‌توانیم قوس ناحیه پشتی یا گودی کمر را مشخص کنیم

پس از تشخیص اسکولیوز و اندازه‌گیری درجه‌های آن درصورتی‌که بخواهیم بیمار عمل کنیم نکته مهم تعیین درجه انعطاف‌پذیری قوس ها می‌باشد . برای منظور بیمار در روی تخت رادیوگرافی دراز می‌کشد به طرف راست و سپس چپ خم می‌شود و از او رادیوگرافی گرفته میشود . قطعا هر چه ستون فقرات فردانعطاف پذیرتر باشد درمان جراحی یاحتی غیر جراحی آن آسانتر است.(شکل 8)

شکل 8 طرز تشخیص انعطاف‌پذيري قوس های ستون فقرات

اسکولیوز ایدیوپاتیک بر حسب محل قوس به چندین دسته تقسیم مي‌شود . جراح بر حسب انواع اسکولیوز برای بیمار نوع عمل و تعداد مهره هایی که بايد پیچ شود را مشخص میکند. شکل 9 انواع قوس های اسکولیوز را نشان می دهد.

شکل 9 انواع قوس های اسکولیوز 

رادیوگرافی دیگر این است که یک بالش در رأس قوس گذاشته می‌شود و بیمار روی آن می‌خواند تا ببینیم که آیا قوس بیمار کمتر می‌شود یا خیر .را دیو گرافی بعدی هنگامی انجام می‌شود که دست‌ها و پاهای بیمار کشیده می‌شودتا ببینیم که آیا قوس بیماراصلاح می‌شود یا خیر
انجام ام آر آی برای بیماری که اسکولیوز بدون علایم عصبی و درد دارد نیاز نیست ولی اگر بیمار درد یا علایم عصبی داشته باشد ،ام آر آی برای بیمار درخواست می‌شود .

درمان اسکولیوز در حال بلوغ و جوانان 
درمان اسکولیوز در حال بلوغ و جوانان به سه دسته تقسیم می‌شود . عده ای را فقط پیگیری می‌کنیم برای عده ای کمربند داده می‌شود و عده ای را جراحی می‌کنیم.
تعیین نوع درمان براساس خطر پیشرفت اسکولیوز می‌باشد . به‌طور کلی اسکولیوز جوانان در حوالی بلوغ خطر افزایش قوس و پیشرفت را دارد . پس از بالغ شدن ستون مهره‌ها خطر افزایش قوس معمولاً وجود ندارد مگر در اسکولیوزهای بیش از 60 درجه که گاهی حتی پس از دوران بلوغ ستون مهره ها پیشرفت میکنند .
همان‌طور که ذکر شد بیشترین خطر پیشرفت اسکولیوز در دوران بلوغ است . به‌طورکلی دختران تا سن 14 سالگی یا دو سال پس از اولین قاعدگی بیشترین رشد را می‌کنند. به‌عبارت‌دیگر دختران قبل از اولین قاعدگی رشد سریع دارند و پس از قاعدگی رشد آن‌ها آهسته می‌شود . در حالی که پسران سرعت رشد کمتری دارند و تا سن 18 سالگی رشد می‌کنند .

در انسان استخوان‌ها ابتدا از غضروف تشکیل شدند و با افزایش سن مراکز استخوان سازی در داخل غضروف ها بوجود می‌آید و این مراکز به تدریج رشد می‌کنند و به هم می‌پیوندند و تا دورانی که فرد به بلوغ می‌رسد استخوان کامل تشکیل می‌شود . برای ارزیابی میزان بالغ شدن فرد از رادیوگرافی لگن یا مچ دست استفاده می‌کنیم . به‌عبارت‌دیگر سن استخوانی فرد را با کمک رادیولوژی می‌توانیم مشخص کنیم . در ارزیابی اسکولیوز علاوه بر رادیو گرافی ستون فقرات رادیوگرافی لگن نیز گرفته می‌شود که بر حسب میزان استخوان سازی و بلوغ اسکلتی به پنج مرحله تقسیم می‌شود استخوان سازی و بلوغ اسکلتی در لگن از جلو به عقب گسترش می‌یابد . عبارت ديگر وقتی که بچه به سمت بلوغ برود از خارج به داخل استخوان سازی بیشتر می‌شود . این علامت را علامت ریسر می‌گویند . (شکل 10 ) برای تعیین میزان رشد ستون فقرات از رادیوگرافی لگن استفاده می‌کنیم که وقتی که بچه به سمت بلوغ برود از خارج به داخل استخوان سازی بیشتر می‌شود

شکل 10 علامت ریسر در رادیو گرافی لگن بر حسب میزان استخوان سازی به درجه 1 تا 5 تقسیم مي‌شود 

پی گیری بیمار مبتلا به اسکولیوز
اگر فرد بالغ باشد و درجه انحنای او کمتر از 20 درجه باشد نیازی به رادیوگرافی مجدد نیست اما در بچه ها هر شش تا 12 ماه و در جوانان که در مرحله بلوغ هستند هر چهار ماه معاینه و رادیوگرافی لازم است . هر انحنایی که در طی شش ماه پیش از پنج درجه پیشرفت کند در درمان با بریس توصیه می‌شود
در بیماران در حال رشد که قوس آن‌ها کمتر از 25 درجه است می توانیم پی گیری کنیم . در بیماران اگر قوس بین 25 تا 40 درجه باشد از کمربند استفاده می‌کنیم و اگر قوس بیش از 40 – 45 درجه باشد جراحی میکنیم . هدف استفاده از کمربند این است که جلوی بزرگ‌تر شدن قوس را بگیریم . و تئوری که برای استفاده از کمربند وجود دارد اینست که صفحات رشد استخوانی در مهره‌ها در این افراد یکسان رشد کنند . در افرادی که بریس می‌پوشند تا زمانی که قوس آنها زیر 45 درجه است نیاز به جراحی نیست . یعنی اگر کسی بریس بپوشد و قوس او کمی رشد کند ولی زیر 45 درجه باشد هنوز نیاز به جراحی ندارد . تمام بریسها باید زیر لباس پوشیده شود و توسط افراد دیگر دیده نشود . بریس وقتی مؤثر است که پیش از 20 ساعت در شبانه روز بسته شود یعنی عملاً در تمام شبانه روز باید بسته شود
هنگام ورزش و حمام کردن بریس برداشته می‌شود . وقتی برای بیمار بریس داده شد رادیوگرافیهای بعدی با بریس انجام می‌شود تا ببینیم که بریس در اصلاح قوس مؤثرست یا خیر . معمولاً یک رادیوگرافی با بریس رادیوگرافی بعدی بدون آن انجام می‌شود .
بیمارانی که رشد آن‌ها کامل شده است قوس آنها کمتر از 45 درجه است را پیگیری می‌کنیم و مانند افراد در حال رشد قوس بیش از 45 درجه را عمل می کنیم .

در مان جراحی 
درمان جراحی در بیمارانی انجام می‌شود که در حال رشد هستند و قوس آنها بیش از 45 درجه است . در بیمارانی که رشد آن‌ها متوقف شده اما قوس همچنان بیش از 45 درجه است و یا در حال پیشرفت است جراحی توصیه می‌شود . (شکل 11) هدف از جراحی دو چیز است : یکی جلوگیری از پیشرفت بیماری و دوم اصلاح آن به بهترین وجه ممکن .در عمل جراحی، ستون مهره‌ها توسط پیچ‌های به دو میله مستقیم بسته می‌شود .

شکل 11 دو بیمار یکی با قوس های 85 درجه و بیمار ديگر با قوس 70 درجه نياز به جراحی دارند.

شکل 11 قوس 78 درجه پس از جراحی به قوس 15 درجه تبدیل شده است

این پیچ ها و میله ها کمک می‌کنند که اولاً ستون مهره‌ها اصلاح بشود ثانیاً ستون مهره‌ها را در وضعیت صحیح نگهداری می‌کنند تا پیوند استخوانی بگیرد و استخوان‌ها به همدیگر متصل شوند . جراحی از طریق پشت ستون مهره‌ها انجام می‌گیرد و یا در مواردی جراحی مجبورست که از جلوی ستون مهره‌ها یعنی از قفسه سینه نیز مهره‌ها را آزاد نماید و گاهی بعضی از بیماران هم نیاز به عمل از طریق جلو و سپس از طریق پشت دارند. عمل از طریق جلو در موارد پیچیده لازم است . در بیمارانی که تنها یک قوس در ناحیه پشتی یا کمر دارند . شکل 12 نمای حین عمل اسکولیوز را نشان می دهد .



عده ای از جراحان تنها از راه جلو عمل می‌کنند و با همان یک عمل ستون مهر ه ها را اصلاح می‌کنند . مدت زمان اقامت در بیمارستان پس از عمل جراحی سه تا شش روز است . بیمار پس از یک ماه می‌تواند به مدرسه برگردد و فعالیت‌های روزانه خود را از سر بگیرد . فعالیت‌های ورزشی کامل معمولاً از سه تا شش ماه پس از جراحی آزاد است. اغلب بیماران پس از دو هفته نیاز به داروی ضد درد ندارند . در 2 درصد موارد خطر صدمه عصبی پس از جراحی وجود دارد.

انواع بریسها
بریسهایی که برای اسکولیوز مصرف می‌شوند دو دسته اند . بریسهای چهار قسمتی که گردن پشتی کمر و لگن را می‌گیرد که به آنها سرویکال –توراسیک-لومبار-ساکرال(CTLSO) گفته مي‌شود . وبریسهای سه قسمتی که پشتی کمر و لگن را می‌گیرد به عبارت ديگر این بریس ها گردن را نمی گیرند. که به آنها توراسیک-لومبار-ساکرال(TLSO) گفته میشود . برای اسکولیوز ایدیوپاتیک بریس های مختلفی مصرف میشود مثل بریس میل واکی و بوستون ( شکل13)

مقالات پربازدید