رضایت آگاهانه، نتیجه و عوارض جراحی

رضایت آگاهانه چیست ؟

 در تمام کشورهای دنیا قبل از انجام هر کار تهاجمی از قبیل جراحی باید نتیجه عمل عوارض آن برای بیمار شرح داده شود و بیمار عوارض را بپذیرد تا عمل جراحی برای ایشان انجام شود .  طبق قوانین جمهوری اسلامی این فرم نیز باید توسط بیمار خوانده ، درک و امضا شود . به این فرم رضایت آگاهانه گفته میشود .

آیا با خواندن رضایت آگاهانه باید ترسید ؟

اصولا جراحی با مخا طراتی همراه است که در هیچ شغل دیگری دیده نمیشود . حتی جراحی مستقیما یا غیر مستقیم می تواند باعث عوارضی مثل ضعف اندامها و حتی مرگ شود ولی درصد این عوارض پایین است . اصولا 10 درصد بیماران دچار عارضه میشوند . در 90 درصد موارد عارضه ای پیش نمیآید بنابرین از عارضه و رضایت آگاهانه نباید ترسید ولی باید از آن آگاهی داشت . نباید بیمار و خانواده وی دل چرکین شوند .

بیماری با خواندن رضایت آگاهانه میترسد آیا صلاح است عمل جراحی انجام دهد ؟

خیر دربیمارانی که از مشکلات احتمالی میترسند و حتی وحشت دارند انجام عمل جراحی صلاح نیست .

نتیجه اعمال جراحی ستون فقرات چیست ؟

به طور کلی عمل جراحی ستون فقرات در 70 درصد بیماران اینجانب موفق است این گونه بیماران درد ندارند و زندگی کاملا طبیعی دارند و همه کارهایی که افراد دیگر انجام میدهند را می توانند انجام دهند  .  در 20 درصد موارد نتیجه عمل متوسط است یعنی بیمار بهبود میابد اما دردش کامل ازبین نمیرود یا درد اولیه از بین میرود اما درد در محل جدیدی   دارد . بنابرین این بیماران باید از انجام کارهای سنگین بپرهیزند و در اصطلاح عوام مدارا کنند. در 10 درصد موارد جراحی همراه با عارضه است این بیماران یا بدتر میشوند یا بهبود نمی یابند و ممکن است نیاز به جراحی های دیگر پیدا کنند.

چرا بعضی از بیماران نتیجه مطلوب از جراحی نمی گیرند ؟ 

مهمترین عامل زمان جراحی است این بیماران اصطلاحا در زمانی مراجعه می کنند که اصطلا حا دوران طلایی بیماری گذشته و بیماری تبدیل به بیماری غیر قابل درمان شده است . دومین عمل اختلا فات آناتومیک افراد است یعنی بدن هر فرد با بدن فرد دیگر فرق میکند . بنابرین عمل جراحی در دو فرد مشابه نتیجه یکسان نمی دهد . سومین عامل مشکلات تکنیکی است مثلا بعضی از بیماران حین عمل  آنقدر خونریزی میکنند  یا دچار نوسانات فشارخون ، ضربان قلب و غیره میشوند که جراح عملا  نمیتواند کار کاملی را انجام دهد .  عامل چهارم این که کمر یا گردن ساختمان بسیار مهم مکانیکی است و بیمار در حالت بیهوشی و خوابیده عمل میشود . بیمار را حین عمل نمیتوان راه انداخت تا ببینیم آیا درد بیمار خوب شده است یا خیر یا در حین عمل از بیمار بپرسیم آیا دردش بعد از برداشتن دیسک بهتر شده است یا خیر .

تفاوت پزشکی و شغل های دیگر چیست ؟

 حرفه پزشکی شغلی  است که با  تمام شغل‌های دیگر  دنیا  متفاوت است و در کل از مشکل‌ترین شغل‌های دنیا محسوب می‌شود.  از میان رشته‌های مختلف پزشکی رشته‌های جراحی و از میان رشته‌های جراحی رشته جراحی ستون فقرات  یکی از مشکل‌ترین رشته‌های پزشکی و بنابراین یکی ازشغل‌های بسیار مشکل   دنیا می‌باشد .اصولاً تفاوت‌های زیادی    بین جراحی و شغل‌های دیگر وجود دارد مثلاً در هیچ شغلی  در دنیا پدیده‌ای به نام عفونت  وجود ندارد درصورتی‌که در جراحی‌ها این مسئله به کرات دیده می‌شود یا در شغل‌های دیگر فرصت تصمیم‌گیری وجود دارد مثلاً یک مکانیک فرصت دارد تا ماشینی  را که امروز شروع به تعمیرات آن کرده است ، تعمیرات را به فردا و پس فردا موکول کند اما در اتاق عمل جراح  مجبور  است کل عمل  را در همان مرحله اول حل و فصل نماید.  از طرفی در صنعت اکثر وسایلی که ما در زندگی داریم کار ابزارهای دقیق و ماشین‌آلات  میباشد بنابرین وسایل منظم هستند  ولی  جراحی هنوز یک کار صد در صد ساخته دست بشر است و ماشین آلاتی برای جراحی ساخته نشده اند یا اگر هم ساخته شده اند تکنولوژی آن در اتاق های عمل ما وجود ندارد .  از  طرفی  وسایلی که ما در دنیا داریم  ساخته دست بشر هستند بنابرین لوازم یدکی آن در بازار وجود دارد و در اکثر مواقع شنیده  اید که یک تعمیر کار  به شما  میگوید که این وسیله قابل تعمیر نیست ، قطعه یدکی نو  بخرید  تا در داخل وسیله منزل شما قرار دهیم  .  در جراحی کمر با گردن نو وجود ندارد که شما بخرید تا جایگزین گردن یا کم شما کنیم . بنابرین همان گردن یا کمر غیر قابل تعمیر را باید تعمیر کنیم .بدن انسان پیچیده‌ترین ماشینی است که در دنیا وجود دارد وپدیده های  بسیاری  در ان وجود دارد که هنوز برای انسان شناخته شده نیست .

 هنگامی که عارضه‌ای در عمل پیش می‌آید و یا نتیجه عمل جراحی موفقیت‌آمیز نیست انگشت اتهام تمامی مردم به سمت جراح است در حالی که جراح  یکی از عوامل موثر در ا درمان بیمار  است . داروهایی که توسط کارخانه‌های مختلف ساخته می‌شوند گرچه یک نام دارند اما اثرات متفاوت با یک دیگر دارند . و در  اتاق ههای عمل وسایل ابزار دقیق وجود ندارند . وسایلی مانند سی‌تی‌اسکن  و ام ار ای وجود ندارد بنابراین جراح از روی  قضاوت خود به عمل  خاتمه می‌دهد گاهی در حین عمل مشکلاتی در قلب بیمار پیش می‌آید که جراح مجبور  است که عمل جراحی را خاتمه دهد.

قضا و قدر و سر نوشت ،  شانس ، قسمت  چقدر در نتیجه جراحی و عوارض آن موثر است ؟

عامل بسیار موثر در نتیجه عمل جراحی پدیده قضا و قدر و قسمت و سرنوشت می‌باشد . در تمام جنبه های  دیگر زندگی مردم به این معتقدند که سرنوشت  و قضا و قدر این چنین است ولی در عمل جراحی هنگام که عمل جراحی نتیجه بد  می‌دهد و  یا با عارضه  همراه می‌شود هیچ کس به این فکر نیست که قسمت و سرنوشت  بیمار بوده است همه در فکر شکایت از پزشک هستند .  شکی نیست که عده‌ای از عوارض جراحی در نتیجه عدم دقت یا اشتباه جراح در محاسبه یا به خاطر سپردن مشکلات خاص از بیماری به وجود می‌آید اما آن هم می تواند سرنوشت و قضا و  قدر بیمار و پزشک  محسوب شود .

 بهترین کسی که به این مورد توجه کرده است مولوی در کتاب مثنوی است که می‌گوید       چون قضا آید  طبیب ابله شود     وان دوا در نفع هم گمره شود 

و اینجانب این نکته  را در طول سال‌های طولانی طبابت بخوبی لمس کرده ام .   وقتی که وسیله نقلیه شما خراب می‌شود معمولاً  اقوام به بازخواست نمیروند اما اگر بیماری مشکل پیدا کند تمام فامیل دور و نزدبک  ، طبیب را  بازخواست  میکنند  .بنابرین اعمال جراحی در بیمارانی که خودشان یا خانواده شان انتظار هیچ عارضه یا نتیجه بدی را ندارند مناسب نیست.

چند در صد بیماران ستون فقرات دجار عود بیماری میشوند ؟

تمام اعمال جراحی  همراه با ریسک می‌باشند و هیچ عمل جراحی تضمینی تمی‌باشد . معمولاً حدود 15 درصد بیماران در طی 10 سال نیاز به عمل مجدد در ستون فقرات دارند .

اثر سلامت عمومی بدن نتیجهو عوارض جراحی چیست ؟

عمل جراحی در افرادی که شرایط بدنی و سلامت عمومی خوب دارند نتیجه بهتری میدهد تا افرادی که مشکلات بدنی دارند یا سلامت عمومی آنها مختل است .بنابراین توقف کشیدن سیگار کاهش وزن و استفاده از ورزش در  بهبود نتیجه عمل جراحی کمک کننده است.

اثرات سن بالا و داروهای قلبی عروقی در نتیجه و  عوارض جراحی چیست ؟

 افرادی که سن بالا دارند  یا در معرض خطرات قلبی هستند خطرات اعمال جراحیبالاتر از افراد جوانتر و سالمتر است . همچنین در افرادی که داروهای ضد انعقاد مانند آسپیرین ،  وارفارین  ، پلاویکس و اسویکس  مصرف میکنند ریسک خونریزی در اینها بالاتر از افراد دیگر است بنابراین لازم است که یک هفته قبل از انجام جراحی از مصرف این داروها خودداری نمایند .

 اثر حساسیت دارویی بر نتایج جراحی چیست ؟

افراد اگر دچار حساسیت دارویی هستند بهتر است چندین بار در  قسمتهای مختلف به پرستاران و پزشکان ، پزشکان بیهوشی و دیگر پرسنل بیمارستان گوشزد نمایند تا از داروی فوق استفاده نشود.زیرا گاهی در حین  عمل و یا پس از عمل جهت تشخیص و درمان پزشک مجبور به استفاده از داروهای خاصی  میباشد که اگر بیمار به آنها  حساسیت داشته باشد ممکن است باعث مرگ بیمار بشود .

 اثر دیابت برنتیجه عمل جراحی چیست ؟

 بیمارانی که دچار بیماری قند یا دیابت هستند و ریسک بیشتری هم از نظر عوارض و عفونت جراحی و هم از نظر نتیجه عمل نسبت به بیماران  غیر دیابتیک دارند.

نتیجه کلی عمل جراحی از نظر کاهش درد چقدر است ؟

نتیجه کلی  عمل جراحی به شرح زیر است.70%   بیماران نتیجه بسیار خوب از عمل جراحی میگیرند ،   20%   بیماران نتیجه متوسط  میگیرند وو ممکن است مقداری درد در پاها و کمر و اختلال در راه رفتن یا اختلال حس  داشته باشند . پنج در صد بیماران ممکن است اصلاً نتیجه ای  از عمل نگیرند . یک در صد بیماران  ممکن است با عمل جراحی بدتر شوند .

جراحی و بیهوشی عمومی  

 جراحی ستون فقرات  تحت بیهوشی عمومی انجام میگیرد و بیمار چند روز در بیمارستان میماند و پس از آن مرخصی میشود به طور کلی توصیه میشود که  بیمار هر چه سریعتر به کارهای عادی خود برگردد. عمل جراحی دیسک منظور دکامپرس کردن یا برداشتن فشار از روی دیسک انجام شود که این عمل با برداشتن قطعهای از دیسک  پارهشده  و یا برداشتن استخوانی که روی عصب  فشار میآورد انجام میشود. اعمال جراحی ستون فقرات   به طور کلی در زیر میکروسکوپ انجام شود .

عوارض عمل جراحی چیست ؟

صدمه به ریشه عصب

در بعضی بیماران ریشه های  عصبی  به علت فشاری که قبلاً به  آنها وارد شده است صدمه میخورند،  در بعضی از بیماران جراح هنگام برداشتن دیسک  ریشه عصبی را کنار میکشد تا دیسک را از زیر آن  خارج کند ریشه عصبی  دچار پارگی کشیدگی و  آسیب میشود و در بعضی از بیماران نیز علیرغم آن که عمل جراحی به خوبی انجام شده است رگ غذا دهنده ریشههای عصبی صدمه میبیند و بسته میشود  و پس از عمل جراحی  ریشه عصبی خراب میشود که معمولا   قابل بهبود نیستند . علائم صدمه به ریشههای عصبی  عبارت از فلج  در قسمتی از عضلات اندام های تحتانی یا پاها  ، اختلال در حس یا اختلال در راه رفتن و اختلال در تعادل است  .گاهی در هنگام عمل جراحی بیمار دچار خونریزی شدید میشود و جراح برای بند آوردن خونریزی در اطراف ریشه عصبی از جریانهای الکتریکی و گرما  استفاده میکند که آن باعث صدمه ریشه عصبی میشود .

صدمه به رگهای بزرگ و لگن

در جلوی ستون فقرات رگبزرگ داخل شکم که آئورت نامیده میشود و شاخههای آن قرار دارد صدمه به این رگها  ممکن است باعث خطرات جانی برای بیمار گردد   .

خوشبختانه میزان بروز این عارضه بسیار کم است و در حدود یک در  10،000  عمل جراحی گزارش شده است .صدمه به اعضای داخل شکم مانند کلیه کبد و روده ها نیز در موارد بسیار نادر گزارش شده است .که آن ها هم به نوبه خود ممکن است باعث خطرات جانی برای بیمار شوند .

انجام عمل جراحی ناکافی

در ستون فقرات کمری 5 دیسک وجود دارد که همه شبیه هم هستند و جراح برای مشخص کردن دیسکی که دارای بیماری است در هنگام  عمل از وسیله عکسبرداری استفاده میکند . در موارد نادری بجای دیسک بین مهره ای 4 و5 دیسک بین مهره ای 3و4 عمل میشود در این مواد بیمار لازم است مجددا عمل شود . در بعضی از موارد در هنگام عمل جراحی  بیماران خونریزی میکنند به طوریکه  فشار  خون و نبض بیماران  تغییرات قابل ملاحظه میکنند و جراح مجبورست عمل را نیمهکاره رها کند در نتیجه ریشه های عصبی  بیمار کاملاً آزاد نمیشوند .از علل دیگر این عارضه میتواند تفاوت های  آناتومیک که  بین افراد مختلف  وجود دارند را نام برد . به عبارت دیگر بدن بعضی از افراد از لحاظ ساختمانی با بدن 90 در صد افراد جامعه متفاوت هستند .در بیرون از اتاق عمل وسایل تشخیصی مانند سیتیاسکن و امآرآی وجود دارد در صورتی که در داخل اتاق عمل چه وسایل تشخیصی  وجود ندارد بنابراین جراح با نگاهکردن به ستون مهرهها عمل جراحی را خاتمه میدهد که گاهی پس از انجام  عمل جراحی در بخش و پس از مرخص کردن بیمار  سیتیاسکن یا ام ار ای کنترل انجام میشود و  ملاحظه میشود که قطعهای از دیسک باقی مانده است یا تنگی کانال نخاعی بیماران کاملاً برطرف نشده است .یا محل یکی از پیچهای گذاشته شده صحیح نمیباشد یا قوس کمر بیمار به هم خورده است .

عفونت های سطحی ستون فقرات 

در حدود چهار در صد بیمارانی که مورد عمل جراحی ستون فقرات قرار میگیرند دچار عفونت سطحی میشوند. عفونت سطحی یعنی عفونتی که در زیر پوست و بالای فاسیای عضلانی  قرار دارد .خطر عفونت  در افراد دیابتی و افرادی که ذاتاً مقاومت کمی در برابر  میکروبها و ویروسها دارند و نیز در افرادی که از داروهای استروئیدی و کورتون استفاده میکنند و نیز در افراد چاق که چربی زیر پوستی بیشتری دارند  بیشتر است .عفونتهای سطحی معمولاً با باز کردن یک یا دو بخیه  از پوست بیمار درمان  میشود ولی گاهی جرا ح مجبور است بیمار را به اتاق عمل برده و زخم را شستوشو دهد ودر موارد نادری مجبورست  زخم را باز بگذارد تا زخم جوش بخورد.  

عفونتها ی عمقی ستون فقرات

 این عفونتها در زیر فاسیای عضلانی قرار دارند و بنابربن مستقیما در تماس با ستون فقرات هستند  و خطرات آن بیش از عفونتهای سطحی میباشد  . خوشبختانه   در کمتر از یک در صد از بیماران اتفاق میافتد در این موارد جراح مجبور   است زخم  را باز کند شستوشو دهد  و گاهی نیز  زخم را باز بگذارد و معمولاً  وسایل فلزی کار گذاشته شده مانند پیچ ها و کیج ها را از  بدن بیمار را خارج کند.

عفونت دیسک یا دیسکیت

دیسک بین مهره ای چون رگ خونی ندارد در مقابل عفونت ضعیف است بنابربن ممکن است دچار عفونت شود و جراح مجبور شود بیمار را چند بار به اتاق عمل برده و دیسک را باز کرده و شستشو دهد .

عفونت جسم مهره با استئومیلیت

 این نوع عفونت که خود استخوان مهره دچار عفونت میشود بسیار خطر ناک است و خوشبختانه نادر است . در موارد عفو نت بیمار مجبور است حد اقل دو هفته در بیمارستان باشد و آنتی بیوتیک وریدی دریافت کند .  عامل این عفونت ها میکروب هایی هستند که در اتاق های عمل و بخش های بیمارستانی وجود دارند و علی رغم رعایت نکات ایمنی توسط پرسنل بیمارستان پیش آیند . به همین جهت به آنها عفونت بیمارستانی گفته میشود .  این میکروبها معمولا به آنتی بیوتیک های معمولی مقاوم هستند . 

خروج مایع مغزی نخاعی از زخم بیمار

مایع مغز و نخاعی هنگامی از زخم   خارج  میشود که پرده دور اعصاب که اصطلاحاً دورمر  نامیده میشود صدمه خورده باشد . اگر  جراح در حین عمل جراحی متوجه ایجاد شکاف و سوراخ در این پرده  شود،در حین جراحی آنرا  ترمیم میکندگاهی در کسانی که تنگی کانال نخاعی دارند این پرده چون بسیار باریک میشود  حین عمل سوراخهایی میکروسکوپی پیدا میکند که جراح آنها را نمیبیند تا ترمیم کند . ب در این حالت پس از کشیدن درن از ازخم   مایع مغزی نخاعی خارج میشود . خروج هر مایع  از داخل زخم موجب عدم جوش خوردن زخم    میشود. خروج   مایع مغزی نخاعی از زخم  در اعمال جراحی دیسک در  سه در صد موارد و در تنگی های کانال نخاعی و عمل های  مجدد ستون فقرات در حدود هشت در صد موارد دیده میشود .درمان  خروج مایع مغزی نخاعی از زخمت  شامل کشیدن مایع از زخم  و استراحت مطلق  بیمار برای مدت 48 ساعت است. در موارد توصیه  میشود که بیمار به روی شکم بخوابد. گر با انجام درمانهای محافظتی که در بالا ذکر شد ، ترشح بیماری قطع نشد  لازم است حداکثر ظرف مدت یک هفته مجدداً  زخم باز و بیمار مورد عمل جراحی  مجدد قرار گیرد و سوراخی که ایجاد شده است توسط جراح  پیدا و ترمیم شود . در مواردی حین  عمل  جراح از چسب استفاده میکند یا در بعضی از موارد حدود 20  سی سی از خون بیمار را میگیرد و داخل زخم ترشح میکند زیرا لختة خون  مانند چسب عمل میکند و موجب بسته شدن سوراخهای میکروسکوپی میشود. ادامه خرشهرکهایی که باعث کاهش پس باید حس تنهایی و بدون دروج مغزی نخاعی بیش از یک هفته ممکن است منجر به ایجاد عفونت و یا مننژیت شود .

چسبندگی  پس از  عمل چیست ؟

 اصولاً زخم  همه افراد  پس از ایجاد لخته در داخل آن با یک نسج جوشگاهی که نسج اسکار   نامیده میشود به هم میچسبد و   جوش میخوردبنابراین چسبندگی قسمتی از پدیده  التیام و جوش خوردن زخم می باشد.

نمونه این  نسج جوشگاهی همان خطی است که پس از بریدگی در پوست  افراد دیده میشود و رنگ آن معمولاً با رنگ بقیه پوست فرق میکند. همانطور که بعضی از افراد پس از بریدن شدن پوستشان  نسج جوشگاهی با اسکار شدیدی پیدا میکنند که برجستهتر از پوست میشود همین گونه افراد ممکن است پس از عمل جراحی نسج جوشگاهی زیادی در محل عمل تشکیل شود و باعث علایم عصبی شود .  

 

ناپایداری ستون مهره‌ها

علاوه بر دیسک کمر ساختمان‌های بسیار مهم دیگری که در پشت مهره‌ها قرار دارند و باعث اتصال مهره‌ها و درعین  حال  باعث حرکت  آنها می‌شوند که اصطلاحاً فاست  نامیده می‌شوند  . اگر در هنگام  عمل جراحی این ساختمانها صدمه ببینند  ستون مهرهها لق میشود .به خصوص در هنگام عمل جراحی تنگی کانال نخاعی گاهی این قسمتی از   فاستها برداشته می شود  و همین باعث لقی  ستون مهرهها میشود .صدمه به فاست اگر درمان نشود  باعث درد کمر میشود بنابراین اگر جراح حین جراحی متوجه صدمه فاستها شود معمولاً از پیچ برای ثابت کردن مهرها و  نیز پیوند استخوان استفاده میکند گاهی چند ماه   پس از  انجام عمل جراحی بیمار دچار لقی ستون مهرهها و در نتیجه درد کمر میشود که لازم است مجدداً مورد عمل جراحی قرار گیرد است که باید ستون مهرههای بیمار با پیچ و پیوند استخوانی  ثابت و بیحرکت   شود .

مرگومیر ناشی از جراحی ستون فقرات

منفی پس از انجام عمل جراحی ستون فقرات نادر است و در حدود یک بیمار از هر  700 عمل جراحی برای دیسک کمر  ممکن است اتفاق بیفتد .من معمولاً در اثر پدیدهآیی که مستقیماً با عمل جراحی ربطی ندارند اتفاق میافتد . مانند لخته شدن خون در ساق پاهای بیمار و انتقال آن به سیستم ریوی که اصطلاحاً آمبولی ریه  نامیده میشود  . گاهی در هنگام  عمل جراحی در اثر خونریزی زیاد یا سوراخ شدن شریانها و یا ورید های  بزرگ داخل شکم و لگن اتفاق میافتد . مرگ و میر  ناشی از عمل رابطه مستقیم با سن بیمار وبیماریهای زمینهای دیگر دارد .است در اعمال جراحی که برای تنگی کانال نخاعی انجام میشود میزان مرگومیر ناشی از عمل بالاتر است که به علت  سن بالای بیماران میباشد . به طوری که در تنگی کانال نخاعی میزان مرگ و میر پس از عمل جراحی یک نفر در هر   350 عمل جراحی گزارش شده است  .

فلج اندامها

به طور کلی میزان فلج اندامها یا اختلال در نگهداری ادرار و مدفوع و یا اختلال در حس اندامهای تحتانی و فوقانی پس از عمل جراحی ستون فقرات نادر است اما دیده میشود .میزان پیدایش فلج اندامها پس از اعمال جراحی در حدود یک دهم 300 عمل جراحی  گزارش شده است .فلج اندامها علل مختلفی دارد. یکی از علل آن جمع شدن خون بر روی اعصاب و نخاع میباشد .میزان فلج اندامها در بیمارانی که از داروهای ضد انعقاد مانند وارفارین  استفاده میکنند یا در مواردی که پرده دور اعصاب یا دور مر هنگام جراحی پاره میشود به وجود میآید .

 

مقالات پربازدید